ورزش برای سلامت ضروری است، اما آسیب بخشی از آن است؛ چه برای ورزشکار حرفه‌ای و چه برای کسی که آخر هفته‌ها فوتبال بازی می‌کند. شناخت آسیب‌های ورزشی، درمان درست و بازگشت تدریجی به ورزش، از تبدیل شدن یک آسیب ساده به مشکل مزمن جلوگیری می‌کند.
آسیب حاد یا آسیب ناشی از فشار تکراری؟
آسیب‌های ورزشی دو گروه اصلی دارند. آسیب‌های حاد ناگهانی رخ می‌دهند؛ مثل پیچ‌خوردگی مچ، پارگی رباط صلیبی یا دررفتگی شانه. آسیب‌های ناشی از فشار تکراری به‌تدریج ایجاد می‌شوند؛ مثل التهاب تاندون آشیل، آرنج تنیس‌بازان، شکستگی استرسی و درد جلوی زانو در دوندگان. علت گروه دوم اغلب افزایش ناگهانی حجم تمرین، تکنیک نادرست یا تجهیزات نامناسب است.
آسیب‌های شایع زانو
زانو بیش از هر مفصلی در ورزش آسیب می‌بیند. پارگی رباط صلیبی قدامی در ورزش‌های چرخشی، پارگی مینیسک، آسیب رباط داخلی و درد کشکک از شایع‌ترین‌ها هستند. درباره رباط صلیبی در مقاله رباط صلیبی و درباره مینیسک در مقاله پارگی مینیسک به تفصیل نوشته‌ایم.
آسیب‌های شانه و آرنج
ورزش‌های پرتابی و راکتی مثل والیبال، تنیس و هندبال، شانه و آرنج را زیر فشار می‌گذارند. دررفتگی و ناپایداری شانه، آسیب روتاتور کاف و آرنج تنیس‌بازان و گلف‌بازان شایع‌اند. این مشکلات در مقاله شانه درد هم توضیح داده شده‌اند.
آسیب‌های مچ پا و ساق
پیچ‌خوردگی مچ پا شایع‌ترین آسیب ورزشی است. کشیدگی عضلات همسترینگ و ساق، التهاب و پارگی تاندون آشیل و شین اسپلینت (درد جلوی ساق در دوندگان) هم بسیار دیده می‌شوند.
کمک‌های اولیه در آسیب ورزشی
- فعالیت را فوراً متوقف کنید و روی عضو آسیب‌دیده فشار نیاورید.
- یخ را با فاصله پارچه، هر بار پانزده تا بیست دقیقه، چند بار در روز در ۴۸ ساعت اول بگذارید.
- بانداژ فشاری ملایم و بالا نگه داشتن عضو به کاهش ورم کمک می‌کند.
- اگر تغییر شکل، ناتوانی در تحمل وزن یا ورم سریع دارید، به پزشک مراجعه کنید.
درمان و نقش ارتوپد ورزشی
بیشتر آسیب‌های ورزشی با استراحت نسبی، فیزیوتراپی و برنامه تمرینی اصلاح‌شده بهبود پیدا می‌کنند. ارتوپد ورزشی تشخیص می‌دهد کدام آسیب به تصویربرداری، تزریق یا جراحی نیاز دارد. جراحی‌هایی مثل بازسازی رباط صلیبی، ترمیم مینیسک و تثبیت شانه معمولاً با آرتروسکوپی انجام می‌شوند که در مقاله آرتروسکوپی توضیح داده شده است.
بازگشت به ورزش
بازگشت به ورزش باید بر اساس معیارهای عملکردی باشد، نه فقط گذشت زمان: دامنه حرکت کامل، قدرت نزدیک به سمت سالم، تعادل خوب و توانایی انجام حرکات اختصاصی ورزش بدون درد. بازگشت زودهنگام، بزرگ‌ترین عامل آسیب دوباره است.
برای پیشگیری، گرم کردن مناسب، تمرین‌های قدرتی و تعادلی، افزایش تدریجی حجم تمرین و استفاده از کفش و تجهیزات مناسب را جدی بگیرید. اگر به دنبال پزشک هستید، فهرست بهترین دکتر آسیب‌های ورزشی در تهران، بهترین دکتر آسیب‌های ورزشی در شیراز و بهترین دکتر آسیب‌های ورزشی در اصفهان را ببینید. این مقاله بخشی از راهنمای کامل ارتوپدی است.
پرسش‌های رایج
آیا با درد می‌توان تمرین کرد؟
درد خفیف که با گرم شدن بهتر می‌شود ممکن است قابل قبول باشد، اما دردی که حین تمرین بیشتر می‌شود یا لنگیدن ایجاد می‌کند، علامت توقف است.
پماد و ماساژ برای آسیب ورزشی کافی است؟
در کوفتگی‌های ساده ممکن است کمک کند، اما برای آسیب‌های رباط و تاندون، تشخیص و برنامه توانبخشی لازم است.
زانوبند از آسیب ورزشی جلوگیری می‌کند؟
زانوبند جای تمرین‌های قدرتی و تعادلی را نمی‌گیرد، اما در دوره بازگشت پس از برخی آسیب‌ها مفید است.
جمع‌بندی
آسیب‌های ورزشی به دو گروه حاد و ناشی از فشار تکراری تقسیم می‌شوند و زانو، شانه و مچ پا بیشترین آسیب را می‌بینند. کمک‌های اولیه درست، تشخیص دقیق و برنامه توانبخشی، بیشتر آسیب‌ها را بدون جراحی درمان می‌کند. بازگشت به ورزش باید بر اساس معیارهای عملکردی باشد تا خطر آسیب دوباره کم شود.
لیست بهترین دکترهای آسیب‌های ورزشی در شهرهای مختلف
مطالب مرتبط