سیاتیک؛ علت درد تیرکشنده پا، علائم و درمان

دردی که از کمر یا باسن شروع می‌شود و مثل برق تا پشت ران و ساق پا تیر می‌کشد، همان چیزی است که سیاتیک نامیده می‌شود. سیاتیک خودش بیماری نیست، بلکه نشانه تحریک یا فشار بر عصب سیاتیک یا ریشه‌های تشکیل‌دهنده آن است. در این مقاله علت‌ها و راه‌های درمان آن را مرور می‌کنیم.

عصب سیاتیک کجاست؟

عصب سیاتیک بزرگ‌ترین عصب بدن است که از به هم پیوستن چند ریشه عصبی کمری و خاجی تشکیل می‌شود، از باسن عبور می‌کند و در پشت ران تا پا ادامه می‌یابد. فشار یا التهاب در هر نقطه از این مسیر، به‌خصوص در محل خروج ریشه‌ها از ستون فقرات، باعث درد سیاتیک می‌شود.

علت‌ها

• دیسک کمر؛ شایع‌ترین علت. در راهنمای دیسک کمر درباره آن نوشته‌ایم.
• تنگی کانال نخاعی در سنین بالا؛ در مقاله تنگی کانال توضیح داده شده است.
• لغزش مهره.
• سندرم پیریفورمیس؛ فشار عضله عمقی باسن بر عصب.
• به‌ندرت تومور یا عفونت.

علائم

• درد تیرکشنده یا سوزشی از باسن به پشت ران و ساق، معمولاً در یک پا.
• بی‌حسی، گزگز یا حس سوزن‌سوزن شدن.
• ضعف در پا یا پنجه.
• تشدید درد با نشستن، سرفه و عطسه.

درمان

بیشتر بیماران طی چند هفته تا چند ماه بهتر می‌شوند. داروهای ضدالتهاب و داروهای مخصوص درد عصبی، ادامه فعالیت سبک به‌جای استراحت مطلق، گرما و یخ و سپس فیزیوتراپی و تمرین‌های تقویت مرکز بدن پایه درمان‌اند. تزریق اپیدورال کورتون در درد شدید ممکن است کمک کند. جراحی برای ضعف پیشرونده، علائم اورژانسی و درد مقاوم انجام می‌شود.

اگر علاوه بر درد پا، اختلال کنترل ادرار و مدفوع یا بی‌حسی ناحیه تناسلی دارید، فوراً به اورژانس بروید. این مقاله بخشی از راهنمای جامع کمر درد و ستون فقرات است.

تمرین‌های مفید برای سیاتیک

در دوره حاد، پیاده‌روی کوتاه و مکرر، تمرین‌های ملایم کشش کمر و باسن و تمرین‌هایی که درد پا را به سمت کمر جمع می‌کنند، ممکن است کمک کنند. پس از کاهش درد، تقویت عضلات شکم، کمر و باسن از عود جلوگیری می‌کند. تمرین‌هایی که درد پا را بیشتر و پایین‌تر می‌برند، مناسب شما نیستند و باید متوقف شوند.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

سیاتیک درد تیرکشنده از کمر و باسن به پاست که بیشتر از دیسک کمر و تنگی کانال نخاعی ناشی می‌شود. بیشتر بیماران با دارو، فعالیت سبک و فیزیوتراپی بهتر می‌شوند و جراحی برای موارد شدید و مقاوم است.