دیسک کمر یکی از شناخته‌شده‌ترین بیماری‌های ستون فقرات است و ترس از جراحی آن، بسیاری را نگران می‌کند. اما واقعیت این است که بیشتر بیماران دیسک کمر بدون جراحی بهبود پیدا می‌کنند. در این مقاله با علائم، تشخیص و مراحل درمان دیسک کمر آشنا می‌شوید.
دیسک کمر چیست؟
هر دیسک بین‌مهره‌ای یک هسته ژله‌ای و یک دیواره حلقوی محکم دارد. با افزایش سن و فشارهای تکراری، دیواره ضعیف می‌شود و ممکن است بخشی از هسته از آن بیرون بزند. اگر این بخش بیرون‌زده به ریشه عصب فشار بیاورد یا آن را ملتهب کند، درد تیرکشنده به پا ایجاد می‌شود. شایع‌ترین سطوح، بین مهره‌های چهارم و پنجم کمری و بین مهره پنجم و خاجی است.
علائم
- کمر درد که ممکن است خفیف یا شدید باشد.
- درد تیرکشنده به باسن، پشت ران، ساق و گاهی تا کف پا (سیاتیک).
- بی‌حسی و گزگز در مسیر عصب.
- ضعف در بالا آوردن پنجه یا روی پنجه ایستادن.
- تشدید درد با سرفه، عطسه و نشستن طولانی.
تشخیص
پزشک با معاینه عصبی شامل قدرت، حس و رفلکس‌ها و تست بالا آوردن پای صاف، سطح درگیر را حدس می‌زند. ام‌آرآی بهترین روش تصویربرداری است، اما در هفته‌های اول و بدون نشانه هشدار ضروری نیست. نکته مهم این است که برآمدگی دیسک در ام‌آرآی بسیاری از افراد بدون درد هم دیده می‌شود.
درمان بدون جراحی
درمان معمولاً با داروهای ضدالتهاب و مسکن، کاهش موقت فعالیت‌های دردناک بدون استراحت مطلق و سپس فیزیوتراپی و ورزش درمانی شروع می‌شود. اگر درد پا شدید باشد، تزریق اپیدورال کورتون ممکن است درد را کم کند تا بیمار بتواند در برنامه توانبخشی شرکت کند. بخش بیرون‌زده دیسک در بسیاری از بیماران طی چند ماه خودبه‌خود کوچک می‌شود.
درد سیاتیک و روش‌های کنترل آن را در مقاله سیاتیک به تفصیل آورده‌ایم.
چه زمانی جراحی لازم است؟
- سندرم دم اسب؛ یعنی اختلال کنترل ادرار و مدفوع و بی‌حسی ناحیه تناسلی که جراحی فوری لازم دارد.
- ضعف شدید یا پیشرونده پا.
- درد پای ناتوان‌کننده که پس از شش تا دوازده هفته درمان غیرجراحی بهتر نشده است.
- حملات مکرر درد که زندگی را مختل کرده است.
روش‌های جراحی
رایج‌ترین روش، میکرودیسککتومی است که در آن از برشی کوچک و با میکروسکوپ، فقط بخش بیرون‌زده دیسک برداشته می‌شود. روش‌های اندوسکوپی و کم‌تهاجمی برش کوچک‌تری دارند. روش‌های لیزری برای بیرون‌زدگی‌های کوچک و محدود کاربرد دارند. در ناپایداری یا لغزش مهره همراه، فیوژن لازم می‌شود. درباره جراحی‌ها در راهنمای جراحی ستون فقرات و درباره هزینه در صفحه‌های هزینه جراحی دیسک کمر و هزینه جراحی دیسک کمر با لیزر نوشته‌ایم.
برای یافتن پزشک، فهرست بهترین دکتر دیسک کمر در تهران، بهترین دکتر دیسک کمر در بیرجند و بهترین دکتر دیسک کمر در کرمان را ببینید. این مقاله بخشی از راهنمای جامع کمر درد و ستون فقرات است.
پرسش‌های رایج
آیا دیسک کمر عود می‌کند؟
بله، چه پس از درمان غیرجراحی و چه پس از جراحی ممکن است عود کند؛ ورزش‌های تقویتی و رعایت اصول ارگونومی خطر را کم می‌کند.
خوابیدن روی زمین برای دیسک کمر خوب است؟
لزوماً نه. سطح نیمه‌سفت که راحت باشید کافی است.
کشش و تراکشن برای دیسک کمر مفید است؟
شواهد قوی برای اثر تراکشن وجود ندارد؛ ورزش درمانی فعال مؤثرتر است.
جمع‌بندی
دیسک کمر بیرون‌زدگی بخشی از دیسک بین‌مهره‌ای است که با فشار بر ریشه عصب، درد تیرکشنده به پا ایجاد می‌کند. بیشتر بیماران با دارو، ادامه فعالیت و فیزیوتراپی بهتر می‌شوند و جراحی برای علائم اورژانسی، ضعف پیشرونده و درد مقاوم است. میکرودیسککتومی رایج‌ترین روش جراحی است.
لیست بهترین دکترهای دیسک کمر در شهرهای مختلف
یک پاسخ