اسکولیوز یعنی ستون فقرات به‌جای اینکه از پشت صاف دیده شود، به یک یا دو طرف خمیده و چرخیده است. بیشتر موارد در نوجوانی و بدون علت مشخص ایجاد می‌شوند و اغلب درد ندارند؛ به همین دلیل ممکن است دیر تشخیص داده شوند. در این مقاله با انواع، تشخیص و درمان اسکولیوز آشنا می‌شوید.
انواع اسکولیوز
- اسکولیوز ایدیوپاتیک نوجوانی؛ شایع‌ترین نوع، بیشتر در دختران و در دوره جهش رشد.
- اسکولیوز مادرزادی؛ به دلیل ناهنجاری در شکل‌گیری مهره‌ها.
- اسکولیوز عصبی عضلانی؛ همراه با بیماری‌هایی مثل فلج مغزی و دیستروفی عضلانی.
- اسکولیوز بزرگسالی؛ ناشی از فرسودگی دیسک‌ها و مفاصل در سنین بالا.
علائم
- نامتقارنی شانه‌ها یا کتف‌ها.
- کج بودن کمر یا لگن.
- برآمدگی یک سمت پشت هنگام خم شدن به جلو.
- متفاوت بودن فاصله دست‌ها از بدن.
- در بزرگسالان، کمر درد و گاهی درد پا.
تشخیص
تست خم شدن به جلو در معاینه، نخستین ابزار غربالگری است. رادیوگرافی ایستاده کل ستون فقرات، زاویه انحراف (زاویه کاب) را مشخص می‌کند. ارزیابی بلوغ استخوانی هم مهم است، چون خطر پیشرفت انحراف در دوره رشد بیشتر است. اسکولیوز کودکان در مقاله ارتوپدی کودکان هم بررسی شده است.
درمان
درمان به زاویه انحراف و رشد باقی‌مانده بستگی دارد. انحراف‌های خفیف فقط با رادیوگرافی‌های دوره‌ای پیگیری می‌شوند. در انحراف‌های متوسط در کودک در حال رشد، بریس (کرست) برای جلوگیری از پیشرفت استفاده می‌شود. ورزش‌های اختصاصی اسکولیوز ممکن است کمک کنند اما جای بریس را در موارد لازم نمی‌گیرند. انحراف‌های شدید یا پیشرونده با جراحی اصلاح و فیوژن با پیچ و میله درمان می‌شوند که هزینه آن را در صفحه هزینه جراحی اسکولیوز آورده‌ایم.
درباره جراحی‌های ستون فقرات در راهنمای جراحی ستون فقرات بخوانید. این مقاله بخشی از راهنمای جامع کمر درد و ستون فقرات است.
زندگی با اسکولیوز
بیشتر افراد مبتلا به اسکولیوز خفیف تا متوسط زندگی کاملاً عادی دارند، ورزش می‌کنند و بارداری و زایمان طبیعی را تجربه می‌کنند. برای نوجوانانی که بریس می‌پوشند، حمایت خانواده و توضیح هدف درمان، پایبندی به آن را بیشتر می‌کند. پیگیری دوره‌ای تا پایان رشد، مهم‌ترین بخش مراقبت است.
پرسش‌های رایج
آیا اسکولیوز با ورزش درمان می‌شود؟
ورزش انحراف را اصلاح نمی‌کند اما به قدرت عضلات و کاهش درد کمک می‌کند. در موارد لازم، بریس یا جراحی درمان اصلی است.
اسکولیوز ارثی است؟
زمینه خانوادگی در اسکولیوز نوجوانی نقش دارد؛ خواهر و برادر بیماران را هم معاینه کنید.
آیا بعد از توقف رشد، اسکولیوز پیشرفت می‌کند؟
انحراف‌های کمتر از حدود ۳۰ درجه معمولاً پیشرفت نمی‌کنند، اما انحراف‌های بزرگ‌تر ممکن است در بزرگسالی آرام پیشرفت کنند.
جمع‌بندی
اسکولیوز انحراف جانبی و چرخشی ستون فقرات است که بیشتر در نوجوانی ظاهر می‌شود و اغلب بی‌درد است. تشخیص با معاینه و رادیوگرافی ایستاده انجام می‌شود و درمان بسته به شدت و رشد باقی‌مانده، از پیگیری و بریس تا جراحی اصلاح متغیر است.
لیست بهترین جراحان ستون فقرات در شهرهای مختلف
هزینه‌ها