جراحی دست؛ بیماری‌های شایع دست و مچ و زمان مراجعه به جراح دست

دست با ۲۷ استخوان، ده‌ها تاندون و سه عصب اصلی، یکی از ظریف‌ترین بخش‌های بدن است. کوچک‌ترین مشکل در این ساختار می‌تواند نوشتن، تایپ، آشپزی یا کار حرفه‌ای را مختل کند. در این مقاله با شایع‌ترین مشکلات دست و مچ دست، روش‌های درمان و زمان مراجعه به جراح دست آشنا می‌شوید.

جراح دست کیست؟

جراح دست متخصص ارتوپدی است که دوره فلوشیپ جراحی دست را گذرانده و در جراحی‌های ظریف تاندون، عصب، رگ و استخوان‌های کوچک دست تجربه دارد. برخی جراحان پلاستیک هم در این زمینه کار می‌کنند. جراح دست از مشکلات شایع مثل تونل کارپال تا آسیب‌های پیچیده مثل قطع انگشت و پیوند آن را درمان می‌کند.

شایع‌ترین مشکلات دست

این مشکلات بیشترین دلیل مراجعه به جراح دست هستند:

سندرم تونل کارپال

فشار بر عصب مدیان در مچ دست که با گزگز و بی‌حسی شست و انگشتان میانی، به‌خصوص شب‌ها، همراه است. این بیماری آن‌قدر شایع است که در مقاله جداگانه تونل کارپال به آن پرداخته‌ایم.

انگشت ماشه‌ای

تاندون خم‌کننده انگشت ضخیم می‌شود و هنگام عبور از غلاف خود گیر می‌کند؛ نتیجه، گیر کردن یا پریدن ناگهانی انگشت هنگام خم و راست شدن است. آتل و تزریق اغلب کمک می‌کند و جراحی کوچکی برای آزادسازی غلاف در موارد مقاوم انجام می‌شود.

کیست گانگلیون

توده نرم و معمولاً بی‌خطری که بیشتر پشت مچ دست ظاهر می‌شود. اگر درد یا محدودیت ایجاد نکند، فقط پیگیری کافی است. کیست‌های دردناک را می‌توان تخلیه یا با جراحی برداشت.

دکرون؛ درد کنار شست

التهاب تاندون‌های کنار شست که در مادرانی که نوزاد را بغل می‌کنند و افرادی که زیاد با موبایل کار می‌کنند شایع است. آتل شست و تزریق معمولاً مؤثرند.

آرتروز انگشتان و قاعده شست

ساییدگی مفاصل انگشتان با افزایش سن، به‌ویژه در زنان، درد و برجستگی مفاصل را ایجاد می‌کند. آرتروز قاعده شست، گرفتن و چرخاندن اشیا را دردناک می‌کند.

آسیب تاندون و عصب

بریدگی‌های کف دست و انگشتان، حتی اگر کوچک باشند، ممکن است تاندون یا عصب را قطع کنند. اگر پس از بریدگی نمی‌توانید انگشت را خم کنید یا بخشی از انگشت بی‌حس است، فوراً به جراح دست مراجعه کنید؛ ترمیم زودهنگام نتیجه بسیار بهتری دارد.

شکستگی‌های دست و مچ

شکستگی انتهای استخوان رادیوس در مچ، شایع‌ترین شکستگی اندام فوقانی است و بیشتر با زمین خوردن روی دست باز رخ می‌دهد. شکستگی استخوان اسکافوئید در مچ گاهی در عکس اول دیده نمی‌شود و اگر درمان نشود، ممکن است جوش نخورد. شکستگی‌های انگشتان هم اگر چرخش یا جابه‌جایی داشته باشند، به جراحی نیاز دارند. درباره درمان شکستگی‌ها در راهنمای شکستگی استخوان بیشتر بخوانید.

درمان؛ از آتل تا جراحی میکروسکوپی

• آتل و استراحت دادن به دست، به‌ویژه آتل شبانه در تونل کارپال.
• داروهای ضدالتهاب و تزریق کورتون در التهاب تاندون‌ها.
• کاردرمانی و تمرین‌های تخصصی دست.
• جراحی‌های کوچک سرپایی با بی‌حسی موضعی مثل آزادسازی تونل کارپال و انگشت ماشه‌ای.
• جراحی‌های ظریف ترمیم تاندون و عصب، گاهی با میکروسکوپ.

توانبخشی دست بعد از جراحی

در جراحی دست، توانبخشی اهمیتی برابر با خود جراحی دارد. تاندون‌ها و مفاصل دست اگر زیاد بی‌حرکت بمانند، چسبندگی و خشکی پیدا می‌کنند. کاردرمانگر دست، با آتل‌های مخصوص و تمرین‌های مرحله‌ای، به بازگشت حرکت و قدرت کمک می‌کند.

برای یافتن جراح دست در شهر خود، فهرست بهترین جراح دست در تهران، بهترین جراح دست در مشهد و بهترین جراح دست در کرج را ببینید. هزینه جراحی تونل کارپال در صفحه هزینه جراحی تونل کارپال بررسی شده و این مقاله بخشی از راهنمای کامل ارتوپدی است.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

دست ساختاری ظریف دارد و مشکلاتی مثل تونل کارپال، انگشت ماشه‌ای، کیست مچ، آرتروز انگشتان، آسیب تاندون و عصب و شکستگی‌ها در آن شایع است. بسیاری از این مشکلات با آتل، تزریق و کاردرمانی بهتر می‌شوند و جراحی‌های دست اغلب سرپایی و با بی‌حسی موضعی انجام می‌شوند. آسیب‌های تاندون و عصب فوری‌اند و باید سریع توسط جراح دست بررسی شوند.