ارتوپدی کودکان؛ مشکلات استخوانی شایع در نوزادان و کودکان و زمان مراجعه

کودکان بزرگسالان کوچک نیستند؛ استخوان‌هایشان در حال رشد است، صفحه رشد دارند و بسیاری از تغییر شکل‌هایی که در آن‌ها دیده می‌شود، با رشد خودبه‌خود اصلاح می‌شود. اما برخی مشکلات اگر زود تشخیص داده نشوند، اثر ماندگار دارند. در این مقاله شایع‌ترین مشکلات ارتوپدی کودکان را از نوزادی تا نوجوانی مرور می‌کنیم.

نوزادی: دررفتگی لگن و پاچنبری

دررفتگی یا کم‌عمقی مادرزادی لگن (دیسپلازی تکاملی لگن) در دختران، نوزادان اول، نوزادانی که با وضعیت بریچ متولد شده‌اند و کسانی که سابقه خانوادگی دارند شایع‌تر است. معاینه لگن نوزاد و در صورت شک، سونوگرافی لگن در هفته‌های اول، کلید تشخیص است. درمان زودهنگام با وسایلی مثل بریس پاولیک معمولاً نتیجه عالی دارد، اما تشخیص دیرهنگام ممکن است به جراحی و آرتروز زودرس منجر شود.

پاچنبری مادرزادی تغییر شکلی است که در آن پای نوزاد به داخل و پایین چرخیده است. روش گچ‌گیری‌های پی‌درپی که از هفته‌های اول شروع می‌شود، در بیشتر کودکان بدون جراحی بزرگ پا را اصلاح می‌کند.

نوپایی: پای پرانتزی، ضربدری و راه رفتن پنجه‌ای

پاهای پرانتزی تا حدود دو سالگی طبیعی است، سپس به ضربدری تبدیل می‌شود و تا حدود هفت سالگی به وضعیت بزرگسال می‌رسد. انحراف شدید، یک‌طرفه، پیشرونده یا همراه با کوتاهی قد باید بررسی شود. راه رفتن روی پنجه در ابتدای راه رفتن طبیعی است، اما اگر بعد از سه سالگی ادامه یابد، معاینه لازم است. راه رفتن با پنجه‌های رو به داخل هم معمولاً با رشد اصلاح می‌شود.

کف پای صاف در کودکان

تقریباً همه نوزادان و نوپاها کف پای صاف به نظر می‌رسند و قوس کف پا به‌تدریج تشکیل می‌شود. کف پای صاف منعطف و بدون درد درمان نمی‌خواهد. کف پای صاف سفت یا دردناک باید بررسی شود. توضیحات بیشتر را در مقاله کف پای صاف بخوانید.

سن مدرسه و نوجوانی: اسکولیوز و درد زانو

اسکولیوز نوجوانی، انحراف جانبی ستون فقرات، بیشتر در دختران و در دوره جهش رشد دیده می‌شود و معمولاً درد ندارد. نامتقارنی شانه‌ها، کمر یا برآمدگی یک سمت پشت هنگام خم شدن به جلو، علامت هشدار است. انحراف‌های خفیف فقط پیگیری، انحراف‌های متوسط بریس و انحراف‌های شدید جراحی لازم دارند. درباره آن در مقاله اسکولیوز نوشته‌ایم.

نوجوانان ورزشکار ممکن است درد جلوی زانو یا برآمدگی دردناک زیر کشکک (بیماری ازگود اشلاتر) داشته باشند که با کاهش فعالیت و کشش عضلات بهتر می‌شود.

لنگیدن کودک؛ همیشه جدی بگیرید

لنگیدن کودک می‌تواند از یک ضربه ساده تا التهاب گذرای مفصل ران، عفونت مفصل، بیماری پرتس یا لغزش سر استخوان ران در نوجوانان باشد. لنگیدن همراه با تب، امتناع از راه رفتن یا درد شبانه باید سریع بررسی شود. درد زانو در نوجوان چاق ممکن است منشأ لگنی داشته باشد و نباید نادیده گرفته شود.

شکستگی در کودکان

استخوان کودکان انعطاف بیشتری دارد و ممکن است به‌جای شکستن کامل، خم شود یا ناقص بشکند. شکستگی‌های کودکان سریع‌تر جوش می‌خورند و بسیاری از آن‌ها با گچ درمان می‌شوند. اما آسیب صفحه رشد، بخشی که رشد طولی استخوان از آن انجام می‌شود، می‌تواند در آینده باعث کوتاهی یا کجی شود و پیگیری ارتوپد را لازم می‌کند.

برای یافتن ارتوپد کودکان، فهرست بهترین ارتوپد کودکان در تهران، بهترین ارتوپد کودکان در اهواز و بهترین ارتوپد کودکان در رشت را ببینید. این مقاله بخشی از راهنمای کامل ارتوپدی است.

پرسش‌های رایج

جمع‌بندی

ارتوپدی کودکان با مشکلاتی سروکار دارد که در نوزادی، نوپایی و نوجوانی متفاوت‌اند؛ از دررفتگی لگن و پاچنبری تا پای پرانتزی، کف پای صاف و اسکولیوز. بسیاری از این تغییرات بخشی از رشد طبیعی‌اند، اما برخی به تشخیص و درمان زودهنگام نیاز دارند. لنگیدن، درد شبانه و تغییر شکل‌های یک‌طرفه یا پیشرونده را جدی بگیرید.