وقتی پزشک برای زانو، کمر، شانه یا لگن شما جراحی پیشنهاد می‌کند، ده‌ها سؤال پیش می‌آید: آیا واقعاً لازم است؟ چه خطرهایی دارد؟ هزینه آن چقدر است؟ بعد از آن چقدر طول می‌کشد تا به زندگی عادی برگردم؟ این راهنما به شما کمک می‌کند با آگاهی بیشتری تصمیم بگیرید، برای جراحی آماده شوید و دوره بهبود را بهتر پشت سر بگذارید.
آیا جراحی واقعاً لازم است؟
در ارتوپدی، جراحی معمولاً آخرین قدم است. پیش از پذیرفتن آن، این سؤال‌ها را از پزشک بپرسید: هدف دقیق جراحی چیست، اگر جراحی نکنم چه می‌شود، چه درمان‌های غیرجراحی امتحان نشده باقی مانده و احتمال موفقیت جراحی در شرایط من چقدر است. برخی جراحی‌ها مثل جراحی شکستگی‌های جابه‌جاشده یا فشار شدید بر عصب، فوری‌اند، اما بسیاری مثل تعویض مفصل یا جراحی دیسک، انتخابی‌اند و فرصت فکر کردن و گرفتن نظر دوم وجود دارد.
درباره گرفتن نظر دوم و انتخاب جراح در مقاله انتخاب جراح ارتوپد و نظر دوم مفصل نوشته‌ایم.
رایج‌ترین جراحی‌های ارتوپدی
- آرتروسکوپی زانو و شانه برای مینیسک، رباط و تاندون.
- بازسازی رباط صلیبی.
- تعویض مفصل زانو و لگن.
- جراحی دیسک کمر و گردن، تنگی کانال و فیوژن.
- جراحی شکستگی‌ها و پلاتین‌گذاری.
- جراحی‌های دست مثل تونل کارپال و انگشت ماشه‌ای.
- جراحی‌های پا مثل اصلاح هالوکس والگوس.
جراحی‌های زانو
زانو بیشترین سهم را در جراحی‌های ارتوپدی دارد. آرتروسکوپی، بازسازی رباط صلیبی و تعویض مفصل زانو سه جراحی اصلی‌اند که در راهنمای جامع زانو درد مرور شده‌اند. هزینه آن‌ها را در صفحه‌های هزینه جراحی زانو و هزینه جراحی تعویض مفصل زانو بررسی کرده‌ایم.
جراحی‌های ستون فقرات
جراحی دیسک کمر و گردن، تنگی کانال نخاعی و اسکولیوز در راهنمای جامع کمر درد و ستون فقرات توضیح داده شده‌اند. هزینه جراحی دیسک کمر در صفحه هزینه جراحی دیسک کمر آمده است.
آمادگی برای جراحی
آمادگی خوب پیش از جراحی، خطر عوارض را کم و بهبود را سریع‌تر می‌کند. از کنترل بیماری‌های زمینه‌ای تا ترک سیگار و آماده کردن خانه، همه در راهنمای آمادگی پیش و پس از جراحی ارتوپدی آمده است.
بیهوشی در جراحی‌های ارتوپدی
بسیاری از جراحی‌های اندام تحتانی با بی‌حسی نخاعی انجام می‌شوند که در آن بیمار بیدار یا با آرام‌بخش خفیف است و از کمر به پایین درد را حس نمی‌کند. جراحی‌های شانه و ستون فقرات معمولاً با بیهوشی عمومی و جراحی‌های دست با بی‌حسی موضعی یا بی‌حسی کل دست انجام می‌شوند. بلوک‌های عصبی هم برای کنترل درد بعد از عمل به کار می‌روند. نوع بیهوشی را متخصص بیهوشی با توجه به جراحی و شرایط شما انتخاب می‌کند.
هزینه جراحی ارتوپدی از چه بخش‌هایی تشکیل می‌شود؟
هزینه هر جراحی ارتوپدی معمولاً شامل حق‌العمل جراح، حق بیهوشی، هزینه اتاق عمل و بستری بیمارستان، ایمپلنت‌ها یا پروتز، داروها و آزمایش‌های قبل از عمل است. پس از عمل هم هزینه فیزیوتراپی، وسایل کمکی و ویزیت‌های پیگیری اضافه می‌شود. در بسیاری از جراحی‌ها مثل تعویض مفصل و فیوژن ستون فقرات، ایمپلنت بخش بزرگی از کل هزینه است.
بیمه‌های پایه جراحی‌های درمانی را در بیمارستان‌های طرف قرارداد بر اساس تعرفه پوشش می‌دهند و بیمه تکمیلی بخشی از اختلاف را جبران می‌کند. پیش از جراحی، برآورد کتبی هزینه به تفکیک بگیرید و سقف پوشش بیمه برای پروتز و ایمپلنت را استعلام کنید. ما در هیچ صفحه‌ای عدد حدسی برای هزینه نمی‌آوریم؛ فقط مبالغی که پزشکان ثبت کرده‌اند و عوامل مؤثر بر قیمت. هزینه ویزیت را هم در صفحه هزینه ویزیت دکتر ارتوپد ببینید.
دوره بهبود و نقش فیزیوتراپی
در ارتوپدی، جراحی فقط نیمی از درمان است و نیمه دیگر توانبخشی است. بدون فیزیوتراپی منظم، حتی بهترین جراحی هم ممکن است به خشکی مفصل، ضعف عضلات و نتیجه ناامیدکننده منجر شود. مدت توانبخشی از چند هفته پس از آرتروسکوپی ساده تا چند ماه پس از بازسازی رباط صلیبی، ترمیم روتاتور کاف یا تعویض مفصل متغیر است.
نشانه‌هایی که بعد از جراحی باید جدی بگیرید
- تب، قرمزی، گرمی یا ترشح از زخم.
- درد و ورم ساق پا که ممکن است نشانه لخته باشد.
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه؛ اورژانسی.
- بی‌حسی یا ضعف جدید در اندام.
- دردی که به‌جای کم شدن، روزبه‌روز بیشتر می‌شود.
انتخاب جراح
تجربه جراح در همان جراحی خاص، شفافیت در توضیح خطرها و جایگزین‌ها، دسترسی پس از عمل و نظر بیمارانی که همان جراحی را انجام داده‌اند، مهم‌ترین معیارها هستند. برای مقایسه پزشکان شهر خود، فهرست‌هایی مثل بهترین دکتر ارتوپد در تهران، بهترین دکتر ارتوپد در زنجان و بهترین دکتر ارتوپد در یزد را ببینید. برای آشنایی کلی با رشته ارتوپدی، راهنمای کامل ارتوپدی را بخوانید.
جراحی در سالمندان
سن بالا به‌تنهایی مانع جراحی ارتوپدی نیست. بسیاری از سالمندان پس از تعویض مفصل یا جراحی شکستگی لگن، استقلال و کیفیت زندگی خود را بازمی‌یابند. آنچه اهمیت دارد، وضعیت قلب، ریه، کلیه و ذهن و کنترل بیماری‌های زمینه‌ای است. در سالمندان، ارزیابی دقیق پیش از عمل، پیشگیری از دلیریوم و زمین خوردن و شروع زودهنگام حرکت، اهمیت ویژه‌ای دارد. حضور یک همراه در روزهای اول و آماده‌سازی خانه هم نقش مهمی در بهبود ایمن دارد.
درمان‌های جایگزین پیش از جراحی
پیش از بسیاری از جراحی‌های انتخابی، درمان‌هایی مثل فیزیوتراپی ساختارمند، کاهش وزن، تزریق‌های هدفمند، بریس و اصلاح فعالیت می‌توانند علائم را به حد قابل قبول برسانند. اگر این درمان‌ها به‌طور کامل و برای مدت کافی امتحان نشده‌اند، درباره آن‌ها با پزشک صحبت کنید. در مقابل، تأخیر بیش از حد در برخی موارد، مثل ضعف عصبی پیشرونده یا پارگی‌های حاد در افراد فعال، ممکن است نتیجه نهایی را بدتر کند؛ پس تصمیم باید بر اساس شرایط هر بیمار گرفته شود.
پرسش‌های رایج
چقدر پیش از جراحی باید سیگار را ترک کرد؟
هرچه زودتر بهتر؛ ترجیحاً چند هفته پیش از عمل. سیگار خطر عفونت و عدم جوش خوردن را بیشتر می‌کند.
آیا بعد از جراحی ارتوپدی درد زیادی خواهم داشت؟
درد روزهای اول با ترکیبی از مسکن‌ها و گاهی بلوک عصبی کنترل می‌شود و به‌تدریج کم می‌شود.
کی می‌توانم سر کار برگردم؟
بستگی به نوع جراحی و شغل دارد؛ از چند روز برای جراحی‌های کوچک دست تا چند ماه برای تعویض مفصل و فیوژن.
آیا جراحی‌های ارتوپدی با بیمه انجام می‌شوند؟
جراحی‌های درمانی تحت پوشش بیمه پایه‌اند؛ سقف ایمپلنت و اختلاف تعرفه را از قبل استعلام کنید.
جمع‌بندی
جراحی ارتوپدی تصمیم مهمی است که باید پس از امتحان درمان‌های غیرجراحی و با آگاهی کامل از هدف، خطرها و جایگزین‌ها گرفته شود. آمادگی خوب پیش از عمل، شناخت اجزای هزینه و پوشش بیمه، انتخاب جراح باتجربه و پایبندی به توانبخشی، مهم‌ترین عوامل نتیجه موفق هستند.
لیست بهترین دکترهای ارتوپد در شهرهای مختلف